सह्याद्रीस आपण जलविभाजक म्हणून ओळखतो. पाश्चिमेस अरबी समुद्राकडे जाणारे पाणी आणि पूर्वेस बंगालच्या उपसागराला जाणारे पाणी, अशा दोन वाहिन्यांमध्ये या पावसाच्या पाण्याचे विभाजन होते. वर्षानुवर्षे पश्चिमवाहिन्या व पूर्ववाहिन्या अशा दोन्ही प्रकारच्या नद्यांनी आपली कामगिरी चोख बजावली आहे. पण मुळात हे पाण्याचे दोन दिशेत विभाजन करणारा बिंदू आहे तरी कुठे ? प्रश्न वाचून चकित झालात ना. वाटलंच होत. पण असा बिंदू कर्नाटकात बिसले घाटात अस्तित्वात आहे. ऐकून नवल वाटलं ना ?
अरबी समुद्र आणि बंगालच्या उपसागराच्या दिशेने वाहणारे पावसाचे पाणी दर्शविणारा कडा बिसले घाटात आहे. अरबी समुद्र आणि बंगालच्या उपसागर या प्रदेशात वाहणार्या पावसाचे पाणी विभाजन हे हसन जिल्ह्यातील साकलेशपूर येथील बिसिले घाटावरील कड्यावरून होते.
पश्चिमेकडील अरबी समुद्रामध्ये किंवा पूर्वेस बंगालच्या उपसागरात प्रवास संपण्यापूर्वी नद्यांना जोडण्याऐवजी घाटातील पर्जन्यवृष्टी घाटाच्या विविध प्रवाहात वाहतात.
मंकनाहल्ली येथील बिसीले घाटाकडे जाताना, "अरबी समुद्र" आणि 'बंगालची उपसागर' या दोन समुद्रांमधील पाण्याच्या प्रवाहाची दिशा दर्शविणार्या प्लॅटफॉर्मवर दगडी स्लॅबची नोंद केली आहे. ब्रिटीश अधिकाऱ्यांनी ठरविले होते की, बिसले घाटावरील मंकनाहल्ली येथे हा एक मुख्य बिंदू आहे. जो अरबी समुद्र आणि बंगालच्या उपसागराच्या दरम्यान पाण्याचे प्रवाह वेगळे करतो. या कड्यावरून, पश्चिमेकडे वाहणारे पावसाचे पाणी कुक्धार सुब्रमण्यच्या तीर्थक्षेत्रातून वाहणाऱ्या कुमारधारा नदीत सामील होते आणि नंतर अरबी समुद्राकडे जाण्यापूर्वी नेत्रावाटी नदीत एकत्र होते. पूर्वेकडे वाहणारे पाणी हे कावेरी नदीची उपनदी असलेल्या हेमावती नदीशी जोडते, आणि ततामिळनाडू मधून वाहून गेल्यानंतर बंगालच्या उपसागरामध्ये त्याचा प्रवास समाप्त झाला.
0 Comments